MỘT VÀI KINH NGHIỆM KHI DẠY LUYỆN TẬP TOÁN 7

Tháng Mười Hai 13, 2021 8:07 chiều

Trong thực tế một số năm trực tiếp giảng dạy môn Toán lớp 7, bản thân tôi nhận thấy chất lượng của bộ môn Toán còn chưa cao. Trong quá trình giảng dạy tôi thấy đa số các em chưa có phương pháp học tập khoa học. Mặt khác, dạy Toán theo yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học rất chú trọng đến thực hành. Thực hành toán học không chỉ là thực hiện các bài tập thực hành mà quan trọng là luyện tập kỹ năng tính toán, kỹ năng suy luận lô gic, vận dụng toán học vào thực tế.

Một số em coi nhẹ tiết luyện tập chỉ chờ giáo viên giải mẫu hoặc hướng dẫn từng bước rồi mới hoàn thành bài giải.

Về phía giáo viên cũng gặp nhiều khó khăn như bài tập đa dạng, phong phú, nếu phương pháp lựa chọn bài tập không thích hợp thì dễ bị đưa ra các bài tập quá khó hoặc quá dễ hoặc lặp lại các bài tập tương tự mà trong khi đó loại bỏ các bài tập cơ bản, cốt lõi, chưa luyện hết các dạng bài tập gây ra cho học sinh chưa hiểu bài và dẫn đến chán nản học toán.

          Sách giáo khoa Toán 7 chương trình chú trọng rèn luyện nhiều cho học sinh khả năng luyện tập thực hành, có nhiều bài toán với nội dung thực tế nâng cao kỹ năng giải toán và ứng dụng toán học vào các bộ môn khác. Sách giáo khoa có nhiều bài tập vui, hấp dẫn phù hợp với lứa tuổi của các em. Mặt khác nó còn rèn luyện cho học sinh biết cách giải quyết tình huống, cân nhắc các phương pháp cũng như tính hợp lí của lời giải. Về lí thuyết, luyện tập lặp đi lặp lại những hành động nhất định, hình thành, củng cố những kỹ năng kỹ xảo cần thiết và được thực hiện một cách có tổ chức, có kế hoạch. Vì thế qua tiết luyện tập cho học sinh được độc lập sáng tạo, hiểu bài nhiều hơn, nắm vững kiến thức hơn, phát huy năng lực tư duy và phẩm chất trí tuệ tốt hơn.

Để nâng cao hiệu quả của tiết luyện tập cần thực hiện các giải pháp sau:

+ Thiết kế bài dạy:

Khi thiết kế bài dạy giáo viên cần đầu tư thời gian cho việc nghiên cứu sách giáo khoa, các tài liệu, xác định chuẩn kiến thức cần đạt. Giáo viên cần nắm vững nội dung tiết dạy gồm những kiến thức nào cần được bổ sung, kỹ năng nào cần được rèn luyện, bài tập nào là trọng tâm, bài tập nào cần được đưa vào để nâng cao trình độ. Các bài tập đưa ra phải được chia thành những dạng bài và được phân bố theo cấp độ từ dễ đến khó. Khi soạn bài giáo viên cần nắm vững các đối tượng học sinh xây dựng hệ thống câu hỏi nhằm gieo tình huống, hướng dẫn từng bước cách giải quyết vấn đề phù hợp với từng đối tượng học sinh, Giáo viên cần dự kiến những câu trả lời của học sinh để từ đó có thể chủ động giải quyết các tình huống trong tiết dạy một cách hiệu quả.

+ Phương pháp phân tích để tìm lời giải.

Giáo viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào một kiến thức cơ bản nhất, một quy tắc tính toán, một quy tắc suy luận. Với hệ thống câu hỏi chọn lọc và phương pháp vấn đáp, gợi mở, giáo viên hướng dẫn học sinh tự nêu ra được sơ đồ giải quyết bài toán.

Giáo viên cần chú trọng phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ nhằm tiết kiệm thời gian, tạo không khí thi đua, tích cực làm việc của học sinh.

Phương pháp hiệu quả nhất trong việc tìm lời giải là phương pháp phân tích đi lên khi dạy học sinh giải bài tập hình học. Trong những tiết dạy mà lượng kiến thức nhiều, giáo viên hướng dẫn học sinh sơ đồ giải rồi yêu cầu học sinh về nhà giải tiếp.

+ Tạo động cơ ham muốn khám phá cách giải quyết vấn đề:

Giáo viên cần phải tạo cho học sinh động cơ ham muốn khám phá cách giải mới. Muốn vậy giáo viên có thể dùng biện pháp lật ngược vấn đề, xét tính tương tự, giải quyết một mâu thuẩn của bài toán hoặc xuất phát từ một nhu cầu thực tế. Giáo viên cần tập cho học sinh biết mở rộng bài toán, biết tìm mối liên hệ với các bài toán khác, học sinh biết ra các đề toán tương tự. Phương pháp hiệu quả nhất để tiến hành giải pháp này là dành một số thời gian thích hợp cho học sinh suy nghĩ, thảo luận theo nhóm học tập. Tuỳ vào nội dung từng bài để giáo viên chọn nhóm nhỏ hay nhóm nhiều học sinh để phối kết hợp giải quyết bài toán được hiệu quả. Học sinh có thể tự do tranh luận với nhau hoặc tranh luận trực tiếp với giáo viên về một vấn đề cần giải quyết.

Trong luyện tập giáo viên cần cho điểm những bài giải chính xác, một ý tưởng sáng tạo nhằm động viên, khuyết khích học sinh tích cực suy nghĩ tìm tòi lời giải.

+ Tăng cường bài giải mẫu và hướng dẫn cách trình bày bài giải:

Các em còn gặp nhiều khó khăn trong việc trình bày lời giải. Giáo viên cần hướng dẫn học sinh trình bày lời giải theo quy tắc của từng dạng bài, thứ tự của từng phép tính hoặc dùng các căn cứ của đề bài để lập luận giải quyết bài toán. Giáo viên cần tăng cường bài giải mẫu, hướng dẫn cách trình bày rỏ ràng, chính xác, lập luận có căn cứ. Trong quá trình dạy-học chỉnh sửa ngay những chổ sai sót, những lỗi học sinh mắc phải khi nói, khi viết.

+ Tiến hành theo qui trình của một tiết luyện tập:

Kiểm tra miệng nên kết hợp lí thuyết với bài tập nhằm mục đích tiết kiệm thời gian.

Học sinh cần được vận dụng kiến thức vừa học vào bài tập cụ thể. Trong phần chữa bài tập cần kết hợp nhiều học sinh trình bày bài giải cùng lúc để giải quyết nhiều bài tập nhằm tiết kiệm thời gian.

Học sinh được tự do nhận xét lời giải của bạn, tự cho điểm lẫn nhau, dựa vào đó để giáo viên đánh giá học sinh chính xác, khách quan.Giáo viên đưa ra các dạng bài có trong thiết kế. Trong quá trình giảng dạy cần chú trọng đến kỹ năng tính toán, kỹ năng suy luận. Giáo viên đưa ra lời giải mẫu và các bài tập mới, có thể là loại bài tương tự sách giáo khoa cho đối tượng học sinh trung bình, bài tập mở cho học sinh khá giỏi, bài tập tổng hợp hệ thống kiến thức cho tất cả ba đối tượng học sinh.

Phần củng cố giáo viên cho học sinh nêu lên các kiến thức cơ bản, kiến thức cần nhớ, kỹ năng nào cần rèn luyện, phương pháp giải bài toán.

Những bài tập yêu cầu học sinh cần lựa chọn cẩn thận nhằm củng cố nội dung vừa học. Giáo viên cần có sự gợi ý cho những bài tập khó.

Tôi nghĩ rằng là một giáo viên Toán ở trường THCS, chúng ta phải trau dồi vốn kiến thức, tìm ra phương pháp dạy cho phù hợp với các đối tượng học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học.                   

Gv: Nguyễn Thị Hương Giang