CHUYÊN ĐỀ: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Toán

Tháng Hai 24, 2021 10:38 chiều

 

I. Lý do chọn chuyên đề:
Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi người giáo viên cần phải tích cực nghiên cứu sử
dụng đồ dùng dạy học hiện đại “Ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các phần mềm
ứng dụng trong dạy học Toán có hiệu quả nhằm đáp ứng nhu cầu dạy học hiện nay.
Nhờ những thiết bị dạy học có ứng dụng công nghệ thông tin mà học sinh được tiếp
cận với kiến thức và các hoạt động Toán gần gũi với thực tế hơn.
Cơ sở thực tiển:
Trong thực tế giảng dạy, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào soạn giảng sẽ giúp
cho học sinh và giáo viên thiết kế bài giảng có hiệu quả cao hơn học sinh tiếp thu kiến thức
trực quan sinh động giúp cho các em tự giác tích cực hơn trong học tập, ngoài ra qua bài
giảng trên giáo án điện tử còn thực hiện được các nội dung khó hình như quĩ tích, cực trị
hình học cần sự minh họa sinh động của mô hình hoặc hình vẽ nhờ đó học sinh hiểu nhanh
hơn và nhớ lâu kết hợp lập luận suy diễn và minh họa, kiểm nghiệm bằng máy giúp hình
thành kiến thức rèn luyện kĩ năng và phát triển tư duy của học sinh.
Với khă năng minh hoạ sinh động (bằng mô hình trực quan bằng đồ thị hoá và các
hình ảnh chuyển động – hình cơ hoạt . . .) giúp cho học sinh tiếp thu bài nhanh chóng và
nhẹ nhàng hơn tiếp thu các những tính chất trừu tượng của các đối tượng toán, các chủ đề
khó trong chương trình Toán phổ thông.
Qua thực tế những giờ dạy có ứng dụng CNTT đã thu hút sự chú ý của học sinh vào
bài giảng, học sinh hứng thú học tập hơn, tiếp thu bài nhanh hơn và đạt kết quả cao hơn
trong học tập. Với lý do đó chúng tôi quyết định chọn chuyên đề “ứng dụng công nghệ
thông tin trong đổi mới phơng pháp giảng dạy môn Toán ở Trường THCS”.
Cùng với cơ sở vật chất của nhà trường có hệ thống máy chiếu, máy vi tính… đáp ứng đủ
cho giáo viên sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học.

2. Mục đích thực hiện chuyên đề
Giúp giáo viên thấy được việc ứng dụng CNTT vào mỗi bài giảng, cho ta tiết kiệm
và tận dụng thời gian để khai thác bài dạy sâu hơn, triệt để hơn. Chỉ trong một thời gian rất
ngắn ta có thể giới thiệu cho học sinh một hệ thống các câu hỏi, bài tập, đáp án của câu
hỏi, lời giải mẫu thay cho hệ thống bảng phụ cồng kềnh và đôi khi triển khai trên lớp còn
mất nhiều thời gian.
Với các chức năng siêu việt của phần mềm trình chiếu, sử dụng giáo án điện tử đã
làm cho học sinh hứng thú hơn, tập trung và chú ý hơn, nhận thức bài nhanh và hiểu bài
sâu hơn, do đó khả năng vân dụng tốt hơn. Từ đó các em đạt kết quả học tập cao hơn.
3. Nội dung chuyên đề:
a, Vai trò hỗ trợ của CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học môn Toán
Hình thành kiến thức toán cho học sinh:
Thay vì việc tiếp thu tri thức qua bài giảng của giáo viên theo hình thức Thầy giảng
– Trò nghe – Trò viết, giáo viên sử dụng phần mềm hỗ trợ với các hiệu ứng trình chiếu, tổ
chức cho học sinh hình thành kiến thức bằng hoạt động học tập trong môi trường kích hoạt
phần mềm, khi đó các kĩ năng nh mắt nhìn, tai nghe, miệng thảo luận, tay viết, óc phán
đoán được phát huy tăng cường hoạt động, do vậy học sinh lĩnh hội kiến thức tốt hơn.
Với khả năng minh hoạ sinh động (bằng mô hình trực quan, bằng đồ thị hoá, bằng
hình ảnh chuyển động,..) ứng dụng CNTT giúp học sinh nhẹ nhàng, nhanh chóng tiếp thu
những tính chất trừu tượng của các đối tượng toán học, các chủ đề khó trong chương trình
Toán THCS. Ở khâu truyền thụ kiến thức mới, ứng dụng CNTT (thông qua các phần mềm
với đặc tính mô hình hoá, biểu đồ hoá, trực quan hoá hoạt động) giúp cho học sinh nắm
bắt nhanh được kiến thức, hiểu được kiến thức, từ đó biết cách vận dụng kiến thức vào giải
bài tập một cách tích cực, sáng tạo.
b, Rèn luyện kĩ năng thực hành, củng cố kiến thức đã học:
Nhiều chương trình về luyện tập thực hành trên máy tính, nhất là chương trình trắc
nghiệm, đem tới cho học sinh một mức độ luyện tập không hạn chế cả về nội dung lẫn thời
gian. Tuỳ tốc độ giải quyết của học sinh, học sinh có thể tự ôn tập, tự rèn luyện kĩ năng
vận dụng kiến thức đã học qua việc giải các bài tập trắc nghiệm, bài tập điền khuyết; đến
việc hình thành cách giải các bài tập tự luận khó hơn.

Qua việc ứng dụng CNTT với các phần mềm học tập, học sinh được thông báo câu
trả lời sai và gợi ý để học sinh sửa sai, từ đó các em tìm được câu trả lời đúng. Với tốc độ
hỏi – đáp tức thì, nội dung vấn đề hỏi – đáp phong phú đa dạng, tạo nên động lực học tập
và nhu cầu nắm vững nhiều kiến thức, kĩ năng để giải quyết vấn đề.
c, Rèn luyện và phát triển tư duy:
Qua môi trường ứng dụng CNTT học sinh được rèn luyện các kĩ năng:
– Quan sát, mô tả, phân tích, so sánh.
– Mò mẫm, dự đoán, khái quát hoá, trừu tượng hoá
– Lập luận suy diễn chứng minh
Trong các phần mềm đại số (nhờ kĩ thuật vẽ đồ thị hay biểu đồ,…), phần mềm hình học
(nhờ sử dụng chương trình Geogebra, Cabri,… ), với khả năng xử lí nhanh, khả năng liên
kết động các đối tượng đã gợi mở cho học sinh phát hiện nhanh các đối tợng , quá trình
tìm hướng chứng minh được rút ngắn lại, do đó học sinh có điều kiện tốt để phát triển tư
duy, đặc biệt là tư duy thuật toán.
d,Hình thành phẩm chất, đạo đức tác phong cho học sinh:
Qua ứng dụng CNTT vào bài giảng, học sinh được hình thành và rèn luyện phong
cách làm việc khoa học; gồm các đức tính độc lập học tập, chủ động sáng tạo trong việc tự
học, tự rèn luyện.Ứng dụng CNTT vào giảng dạy, học sinh biết thao tác trên máy trong
quá trình học tập do đó thích nghi với xã hội công nghiệp cao, có tác phong lao động trong
thời đại mới.
2.Tính hiệu quả khi ứng dụng CNTT trong giảng dạy môn Toán
Chương trình môn Toán THCS với các bài dạy chủ yếu tập chung vào các thể loại
nh: Bài dạy hình thành khái niệm và vận dụng khái niệm; bài dạy luyện tập các quy tắc
toán học; bài dạy ôn tập tổng hợp các nội dung toán học,… Với từng thể loại bài dạy; với
sự kết hợp khéo léo và sáng tạo giáo viên có thể ứng dụng CNTT vào tất các các khâu của
quá trình dạy học: Chiếu đề bài (bài tự luận, bài trắc nghiệm, bài quan sát hình vẽ tìm các
đối tượng hình học chưa biết, …)
Chiếu những gợi ý dẫn dắt, lời giải đúng,…
Thể hiện động các mối liên hệ, chiếu các hình vẽ, mô phỏng hình học, liên hệ thực
tiến,…để đặt vấn đề vào bài học

Chiếu hình ảnh, câu hỏi dẫn dắt, hoạt hoá hình ảnh, lập trình mô phỏng chuyển
động,.. để phát hiện ra khái niệm mới.
Trình chiếu chính xác các khái niệm, định nghĩa và minh hoạ công thức, minh hoạ
hình học.
Đưa ra những bài tập nhỏ, những hình vẽ minh hoạ để nhận dạng khái niệm.
Đưa ra những bài tập, những phản ví dụ, hay những hình mô phỏng để HS khắc sâu
khái niệm.
Đưa ra những minh hoạ thực tiễn bằng hình ảnh.
Trình chiếu nhanh đề bài, bài tập, những gợi ý, đáp số hay lời giải mẫu.
Ứng dụng CNTT đã giúp học sinh hứng thú học tập thông qua việc hiển thị lên màn
hình các thông tin dạng văn bản, số đo, biểu đồ, đồ thị, các hình học mô phỏng, các đối
tượng toán học biến đổi bằng hiệu ứng các kênh hình, kênh chữ,…
Ứng dụng CNTT giúp cho giáo viên có thể tổ chức, điều khiển, hướng dẫn học sinh
hoạt động học tập theo các nhóm bằng cách hiển thị lên màn hình các yêu cầu hoạt động,
các gợi ý, hướng dẫn thực hiện hoạt động một cách đồng thời, tiết kiệm thời gian hơn so
với sử dụng dùng bảng phụ học tập.
KẾT LUẬN
Việc ứng dụng CNTT vào dạy học là rất cần thiết, là phù hợp với sự phát triển của
xã hội, là phương tiện hỗ trợ tối ưu nhất để thực hiện đổi mới PPDH trong các nhà trường
hiện nay. ứng dụng CNTT giúp giáo viên truyền tải khối lượng kiến thức bài giảng lớn
trong khoảng thời gian rất ngắn, tiết kiệm được thời gian thao tác trên lớp; do đó giáo viên
có nhiều thời gian để khai thác bài giảng, khắc sâu kiến thức. Bên cạnh đó ứng dụng
CNTT còn giúp học sinh hứng thú, say mê trong học tập, dễ tiếp thu kiến thức và tạo nên
giờ học sinh động, sôi nổi hơn. Từ đó các em hiểu bài hơn, vận dụng tốt hơn và đạt kết quả
học tập tốt hơn.
Trong quá trình viết chuyên đề do thời gian còn hạn nên không thể tránh khỏi những
thiếu sót, rất mong được sự đóng góp ý kiến xây dựng của các Thầy giáo – cô giáo trong
HĐSP nhà trường để chuyên đề được hoàn thiện hơn.

Người viết: Nguyễn Thị Hương Giang